व्यावसायिक सुरक्षा व आरोग्य संचालनालय

व्यावसायिक सुरक्षा व आरोग्य संचालनालय (पूर्वीचे कारखाने निरिक्षक) ही महाराष्ट्र शासनाची प्रशासकीय यंत्रणा असून तिचा उद्देश कारखाने अधिनियम, 1948, महाराष्ट्र कारखाने नियम, 1963 व त्याअंतर्गत तयार केलेले नियम यांची अंमलबजावणी करणे व कारखान्यात काम करीत असलेल्या कामगारांच्या सुरक्षा, आरोग्य व कल्याणाची खात्री करणे होय.
वाढत्या कारखानदारी सोबतच वेळोवेळी कारखाने अधिनियम, 1948 व महाराष्ट्र कारखाने नियम, 1963 मध्ये दुरुस्ती करण्यात आली. या विभागास धोकादायक रसायनांचे उत्पादन साठवण व आयात नियम,1989, रासायनिक अपघात (आपत्कालीन नियोजन, सुसज्जता व प्रतिसाद) नियम,1996 व महाराष्ट्र कारखाने (अतिधोकादायक कारखान्यांचे नियंत्रण) नियम,2003 च्या तरतुदींची अंमलबजावणी करण्याची जबाबदारीसुध्दा देण्यात आलेली आहे. या विभागाची मित्र, मार्गदर्शक व तत्वज्ञानाचा अभ्यासक अशी नविन भूमिका लक्षात घेता जुन 1991 मध्ये कारखाने निरिक्षक हे नाव बदलून औद्योगिक सुरक्षा व आरोग्य संचालनालय असे करण्यात आले व निरीक्षक हे पदनाम बदलून संचालक असे करण्यात आले आहे.

अधिक वाचा..

नवीन बातम्या


प्रत्येक कामगारासाठी सुरक्षित, निरोगी व सन्मानजनक कार्यस्थळ निर्माण करणे; OSH & WC Code, 2020 ची प्रभावी अंमलबजावणी करताना उद्योगांना आवश्यक मार्गदर्शन व सुविधा देणे आणि महाराष्ट्रात सुरक्षित व निरोगी औद्योगिक कार्यसंस्कृती विकसित करणे.

प्रत्येक कामगार सुरक्षित, निरोगी आणि सन्मानाने काम करू शकेल, असे सुरक्षित व आरोग्यदायी कार्यस्थळ निर्माण करणे.

व्यावसायिक सुरक्षा

  • कारखान्यांना परवाने देणे
  • कारखान्यांचे निरीक्षण करणे
  • कारखान्यातील अपघातांची चौकशी करणे आणि प्रतिबंधात्मक उपाययोजना सुचविणे.
  • तक्रारींची चौकशी करणे व त्यांचे निराकरण करणे
  • सहाय्यक सरकारी अभियोक्ता म्हणून कारखाने अधिनियम,1948 अंतर्गत मा. न्यायालयात दाखल केलेले खटले चालविणे
  • जिल्हयाचा बाहय आपत्ती व्यवस्थापन आराखडा तयार करण्यासाठी जिल्हा प्रशासनास मदत करणे
  • रासायनिक अपघात (आपत्कालिन नियोजन, सुसज्जता व प्रतिसाद) नियम,1996 अंतर्गत तयार केलेल्या संकट गटाचे मानद सचिव म्हणून कामकाज पहाणे
  • सक्षम व्यक्तींना मान्यता देणे

व्यावसाईक आरोग्य

  • उप संचालक (आरोग्य)/प्रमाणक शल्यचिकित्सक यांचे मार्फत कारखान्यांतील कामगारांची वैद्यकीय तपासणी करणे
  • कामाचे ठिकाणाच्या वातावरणाचे निरिक्षण, आरोग्यविषयक सर्वेक्षणे जसे की, ध्वनीची तीव्रता, वायुविजन, हवेतील प्रदूषण इत्यादी तपासणी करणे
  • वयाची पडताळणी, कारखाने अधिनियमांतर्गत अल्पवयीन व्यक्तीची वैद्यकीय तपासणी व प्रमाणपत्र देणे
  • धोकादायक प्रक्रियामध्ये काम करणा-या कामगारांची आरोग्य तपासणी करणे

महत्वाच्या लिंक्स